Tình hình chính trị và ảnh hưởng của vận tải biển
Thị trường vận tải biển quốc tế đang chịu tác động mạnh mẽ từ các biến động địa chính trị, cụ thể là chiến tranh xảy ra giữa liên minh Israel - Mỹ với Iran mà không bên nào nhượng bộ bên nào hơn cả tháng nay, kể cả lệnh ngừng bắn để đàm phán nhưng chưa thành. Đặc biệt, tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz đối mặt với nhiều nguy cơ tàu biển qua lại bị tấn công, nhất là những tàu hàng mà Iran xem là không thân thiện, nơi chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Điều này kéo theo chi phí logistics tăng cao, rủi ro tổn thất hàng hóa gia tăng đáng kể.
Rủi ro hiện nay không còn mang tính riêng lẻ mà đã chuyển sangg rủi ro hệ thống, không mang tính xác xuất xảy ra ít mà tỷ lệ rủi ro xảy ra xem gần như 100%. Minh chứng là sau tuyên bố của Iran không cho một con tàu này đi qua eo biển này hoặc thủy loi có thể phá hủy tàu bè qua lại. Nói chung là những yếu tố như chiến tranh, phong tỏa, tấn công tàu thương mại đang trở thành rủi ro hiện hữu, tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp và ngành bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu
Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu đóng vai trò như một “lá chắn tài chính” giúp doanh nghiệp bảo vệ giá trị hàng hóa và duy trì sự ổn định trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, điểm mấu chốt nằm ở việc doanh nghiệp cần hiểu rõ phạm vi bảo hiểm mà mình tham gia. Không phải tất cả các hợp đồng bảo hiểm đều tự động bao gồm rủi ro chiến tranh. Trên thực tế, điều khoản chiến tranh (War Risk Clause) thường là điều khoản mở rộng và cần được mua bổ sung. Năm 2026, rủi ro bảo hiểm chiến tranh, trong lúc này, doanh nghiệp xuất nhập khẩu quan tâm hơn bao giờ hết.
Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu trong thời chiến
Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu giúp doanh nghiệp chuyển giao rủi ro tài chính cho công ty bảo hiểm. Trong trường hợp xảy ra tổn thất, doanh nghiệp vẫn có thể duy trì dòng tiền và đảm bảo hoạt động kinh doanh không bị gián đoạn, tiền bồi thường tổn thất hàng hóa có thể bù đắp những thiệt hại xảy ra cho chuyến hàng đó.
Mua bảo hiểm hàng hóa vận chuyển bằng đường biển, không đơn thuần mua cho có mà quan tâm đến phạm vi bảo hiểm mở rộng có bảo hiểm rủi ro do chiến tranh 2026 hay không.
Điều kiện bảo hiểm ICC A
Điều kiện bảo hiểm ICC (A) – hiểu như là bảo hiểm mọi rủi ro, được xem là lựa chọn tối ưu cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hiện nay. Điều kiện này cung cấp phạm vi bảo hiểm rộng nhất, bao gồm hầu hết các rủi ro bất ngờ và không lường trước trong quá trình vận chuyển. Tuy nhiên, công ty bảo hiểm MIC nói riêng và trên thị trường bảo hiểm nói chung thì điều kiện bảo hiểm A cũng loại trừ tổn thất hàng hóa do chiến tranh, khủng bố.
Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp cần mua bảo hiểm mở rộng bổ sung điều kiện bảo hiểm bồi thường do rủi ro chiến tranh thì doanh nghiệp bảo hiểm cũng xem xét có thể chấp nhận nhưng phí bảo hiểm tăng thêm không hề nhỏ, thường tới 40 đến 60%.
Tàu chở container hàng hóa được mua bảo hiểm
Phí bảo hiểm điều kiện A
Phí bảo hiểm hàng hóa vận chuyển bằng đường biển mua bảo hiểm điều kiện A có thể từ 0,04% số tiền bảo hiểm. Tùy theo loại hàng hóa mà tỷ lệ phí bảo hiểm điều kiện A có thể cao hơn. Ngoài ra, tỷ lệ phí bảo hiểm hàng hóa còn phụ thuộc vào phương thức đóng gói, xếp trong container hay không, tính chất hàng hóa, điều kiện bảo quản lô hàng đó có gì đặc biệt không.v.v...
Tỷ lệ phí bảo hiểm điều kiện A
Tỷ lệ phí bảo hiểm hàng hóa đóng cont và hàng hóa không đóng cont một số mặt hàng.
| Tên mặt hàng bảo hiểm | Tỷ lệ phí bảo hiểm hàng đóng nguyên cont (FCL) |
Tỷ lệ phí bảo hiểm hàng không đóng cont |
| Nguyên liệu, sản phẩm ngành dệt may | 0,04% | 0,07% |
| Hàng linh kiện điện tử | 0,04% | (hiếm có) |
| Hàng tân dược | 0,06% | (hiếm có) |
| Nguyên liệu thức ăn gia súc | 0,08% | 0,09% |
| Bao bì vỏ hộp các loại | 0,04% | 0,08% |
| Máy móc thiết bị | 0,05% | 0,08% |
| Hàng thực phẩm, thịt đông lạnh để trong cont lạnh | 0,08% |
loại hàng đóng gói có điều kiện |
| Xăng dầu | loại hàng hóa có điều kiện chuyển chở chuyên dụng |
0,07% |
Tỷ lệ phí bảo hiểm điều kiện A, hành trình từ cảng đến cảng.
Với tất cả các chi phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đều tăng, trong đó có phí bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu trong năm 2026. Thực tế cho thấy, phí bảo hiểm đang có xu hướng tăng, đặc biệt đối với các tuyến vận chuyển đi qua khu vực có rủi ro cao như vùng biển Nga- Ucraina, khu vực Biển Đỏ, Vịnh Aden, Eo biển Hormuz. Ngoài mức phí cơ bản, các doanh nghiệp còn phải mua thêm rủi ro chiến tranh (War Risk Premium) theo yêu cầu của ngân hàng mở LC. Lúc này, công ty bảo hiểm tính thêm phụ phí, tùy theo tuyến đường vận chuyển và mức độ rủi ro tiềm ẩn. Tuy nhiên, nếu so sánh với giá trị hàng hóa và những thiệt hại tiềm ẩn có thể xảy ra, thì chi phí bảo hiểm vẫn là một khoản chi phí hợp lý và cần thiết cho doanh nghiệp.
Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu MIC
Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Quân đội MIC là một trong những đơn vị có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu, đại lý Lloyd's toàn cầu, MIC có khả năng cung cấp các gói bảo hiểm linh hoạt, phù hợp với từng loại hàng hóa, nhiều hình thức xếp hàng. Đặc biệt, MIC có thiết kế hợp tác với các công ty tái bảo hiểm về các chương trình bảo hiểm mở rộng gồm điều khoản bảo hiểm chiến tranh, giúp doanh nghiệp yên tâm hơn trong bối cảnh thị trường biến động như hiện nay.
Năm 2026, thực sự đã và đang có biến động khó lường trong cả quý 1 và đến nay. Và sẽ là một năm đầy thách thức đối với hoạt động của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nói chung và bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu nói riêng. Doanh nghiệp không chỉ cần tập trung vào tối ưu chi phí, nhân sự, sắp xếp lại bộ máy tổ chức, mà còn phải chủ động quản trị rủi ro một cách chuyên nghiệp. Trong đó, mua bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu không chỉ là công cụ chuyển giao rủi ro, mà còn là một phần quan trọng trong việc bảo vệ doanh nghiệp trước những biến động khó lường của thế giới hiện nay.
